۱. تعریف و شباهتهای کلی
· خواب: شباهت زیادی به سکون و آرامش دارد.
· بیداری: شباهت زیادی به حرکت و فعالیت دارد.
۲. آثار و فواید خواب
· تقویت قوای طبیعی: خواب با حفظ و حبس حرارت غریزی، تمامی قوای طبیعی بدن را تقویت میکند.
· تأثیر بر قوای نفسانی: خواب با مرطوب ساختن مسیرهای روح نفسانی، این قوا را سست و شل کرده و این رطوبت، مجاری روح را نرم کرده و جوهر روح را کدر میسازد و با این کار ،خواب مانع از تحلیل موادی میشود که در بدن وجود دارند(خصوصا مواد مفید و مغذی بدن)
· رفع انواع خستگی: خواب، گونههای مختلف خستگی را برطرف میسازد.
· جلوگیری از هدررفت افراطی مواد در بدن
o خواب از خروج بیش از حد مواد زائد و مستفرغات جلوگیری میکند، زیرا بیداری و حرکت است که باعث سیلان مواد و رطوبات داخلی بدن میشود و این سیلان و جریان پیدا کردن است که کمک به خروج این مواد زاید از بدن و تحلیل رفتن است ( نظیر آنچه در ورزش اتفاق می افتد)
o البته در مواردی که این مواد؛ زیر پوست باشند ، خواب ، میتواند کمک به خروج این مواد زاید کند به این شکل که ،با حبس حرارت غریزی در درون بدن، باعث گرم شدن این مواد و آمادگی برای بیرون راندن آنها و دفع آنها از بدن کند ( نظیر عرق کردن بعضی افراد خصوصا کودکان هنگام خواب)
o این فرایند همچنین به توزیع غذا در بدن یاری میرساند و موادی را که نزدیک پوست هستند، با فشار موادی که در عمق بیشتری از سطح پوست قرار دارند، به بیرون میراند و باعث نشاط و شادابی برای بدن بعد از خواب می شود(مانند حالت راحتی که بعد از دفع ادرار و مدفوع حس میکنیم)
o البته ما میدانیم که با وجود این فایده خواب،برای دفع فضول بدنی باز هم، بیداری در دفع مواد نزدیک به پوست و توزیع غذا در بدن تأثیر بیشتری دارد.
o با توجه به اینکه مکانیسم تخلیه فضول از بدن در خواب و بیداری متفاوت است یکی بر اساس اساس تسلط و غلبه بر ماده صورت میگیرد ( خواب ) ، و دیگری بر اساس تحلیلی نرم و پیوسته (مانند بیداری).
· علت تعریق(عرق زیاد) در خواب:
o اگر فردی در خواب بهطور فراوان عرق کند و این تعریق به علتی جز عوامل خارجی وابسته نباشد ( مانند گرمای بیش از حد محیط) ، نشاندهنده آن است که بدن او، از غذایی بیش از ظرفیت تحملش پر شده است.
· خواب و هضم غذا و تبدیل غذا به خون:
o هنگامی که خواب با ماده یا غذایی مواجه شود که برای هضم یا پختگی آماده است، آن را به طبیعت خون تبدیل میکند.
o این فرایند با گرم کردن ماده و غذا همراه است، بهگونهای که حرارت در بدن منتشر میشود و بدن را با گرمایی غریزی گرم میکند.
· تأثیر خواب بر اخلاط و مواد زاید در بدن
o برخورد با اخلاط گرم و صفراوی:
ü اگر خواب با اخلاط گرم و مراری (صفراوی) مواجه شود و مدت خواب هم طولانی گردد، بدن را با گرمایی غیرطبیعی (غریب) گرم میکند.
o برخورد با اخلاط سرد (بلغمی )
ü همچنین اگر با خلطی سرکش و ناسازگار با قوه هاضمه مواجه شود، بهواسطه آنچه از آن منتشر میشود، بدن را سرد میسازد.
· خواب در حالت گرسنگی:
ü اگر خواب با حالتی از خالی بودن شکم از غذا روبهرو شود، بهواسطه تحلیلی که رخ میدهد، بدن را سرد میکند و ضعف و لاغری عارض میکند
۳. آثار منفی بیداری زیاد
· اگر بیداری به افراط کشیده شود، مزاج مغز را به نوعی خشکی و یبوست دچار میکند.
· این افراط، قوای مغز را تضعیف کرده، عقل را مختل میسازد
· مواد در بدن می سوزد و با سوزاندن اخلاط، بیماریهای حاد پدید میآورد(حرارت اضافی در بدن)
· بیداری طولانی (سهر) با تحلیل مواد در بدن، شهوت را افزایش داده و احساس گرسنگی ایجاد میکند.
· کاهش هضم سهر با تحلیل قوه هاضمه، هضم را کاهش میدهد.
۴. تأثیرات منفی خواب بیش از حد:
· خواب مفرط، اثراتی متضاد با بیداری ایجاد میکند.
· این افراط، کندی و سستی در قوای نفسانی، سنگینی مغز و سردی مزاج و تولید خون سرد و بیماری های ناشی از این خون را به دنبال دارد.
· علت این امر، مانع شدن خواب، از تحلیل مواد در بدن است( مشکلات کم تحرکی)
۵. ویژگیهایی که غالب افراد در خواب
- تغییرات دما در خواب:
- در حالت خواب، بهطور غالب، گرما به درون بدن میرود و سرما در سطح بدن آشکار میشود.
- به همین دلیل، افراد در خواب به پوشش و دثار برای همه اعضای بدن خود نیاز دارند، در حالی که فرد بیدار به چنین پوششی نیاز ندارد.
