نوشدارو یک جوارش مفرح و هضمکننده است که محوریت اصلی آن گیاه «آمله» است.
این دارو به دلیل اعتدالبخشی به ارواح و قوا، هم برای تقویت اعضای رئیسه و هم برای رفع مشکلات روحی-روانی کاربرد وسیعی دارد.
۱. خواص و آثار درمانی (به تفکیک اعضا)
• قلب و روح: رفع خفقان (تپش قلب)، ترس و فزع، هم و غم. این دارو چنان نشاطآور است که مداومت بر آن باعث شادی بسیار و لبخند میشود.
• مغز و اعصاب: بسیار نافع برای مانیخولیا (بهویژه مراقی)، صرع و سرگیجههایی که منشأ معدی دارند.
• گوارش و کبد: تقویتکننده قوی معده و کبد، بهبود اشتها (مشهی)، رفع سوءالقنیه و کمک به هضم طعام.
• زیبایی و پوست: نیکویی رنگ چهره (رفع زردی)، خوشبو کردن بوی دهان و بوی عرق بدن.
• قوای جنسی و عمومی: تقویت باه (مبهی)، جلوگیری از پیری زودرس و تقویت کلی بدن.
۲. ترکیبات اصلی (صنعت)
• پایه دارو: آمله
• گیاهان معطر و مقوی: گل سرخ، سعد کوفی، میخک، بادرنجبویه، سنبلالطیب، مصطکی، اسارون و…
• ادویههای لطیف: زعفران، جوزبوا، قرفه، بسباسه، هل و هلباد.
۳. دستور مصرف و ملاحظات
• مقدار مصرف: ۱ تا ۲ گپسول در هر وعده بنا بر نظر طبیب
• زمان مصرف: هم ناشتا (برای دفع فضولات بلغم) و هم قبل یا بعد از غذا قابل استفاده است.
• تدبیر مزاجی:
o برای سردمزاجان با آب عسل و زعفران مصرف شود
o برای گرممزاجان با شکر یا کمی سکنجبین یا شربت بنفشه
۴. ویژگی منحصر به فرد (از نگاه شیخالرئیس)
طبق فرموده بوعلی سینا، این معجون هیچ ضرری ندارد و برخلاف بسیاری از ترکیبات مشابه که ممکن است قابض باشند، این ترکیب به دلیل اصلاح با ادویههای مناسب، بسیار نافع و بیخطر است.
تحلیل تخصصی نوشدارو (انوشدارو)
۱. تحلیل عملکردی (Physiological Action)
این معجون تنها یک داروی گوارشی نیست، بلکه یک «مفرح بالخاصیه» است:
• اصلاح خلط غالب: با محوریت «آمله»، رطوبات زائد بلغم و سودای محترق را از فم معده پاکسازی میکند. به همین دلیل در درمان سدر (سرگیجه) و مالیخولیای مراقی که منشأ آن بخارات معدی است، بینظیر عمل میکند.
• تقویت اعضای رئیسه: گل سرخ و زعفران (برای قلب)، بادرنجبویه و اسارون (جهت دماغ) و آمله و سعد (جهت کبد) همزمان تقویت میکنند.
• خاصیت ضد پیری: به جهت آمله و گیاهان معطر، مانع از تحلیل «رطوبت غریزی» شده و از پیری زودرس جلوگیری میکند.
۲. دستهبندی کاربردهای بالینی (Clinical Applications)
بخش کاربرد درمانی
اعصاب و روان درمان وسواس، فزع (ترس ناگهانی)، غم بیدلیل، و ایجاد شادی مفرط (در حد رعونت).
گوارش درمان استرخاء (سستی) معده، رفع بوی بد دهان که ریشه در فساد هضم دارد، و افزایش اشتهای صادق.
کبد و پوست رفع سوءالقنیه (مقدمه استسقاء)، پاکسازی کبد و در نتیجه درخشان کردن رنگ پوست و خوشبو کردن عرق.
بیماریهای خاص کمک به درمان صرع و خفقان (تپش قلب سوداوی یا بلغمی).